Errare umanum est, perseverare autem diabolicum*

Τα λάθη είναι ανθρώπινα, η επιμονή στα λάθη είναι διαβολική

Οι αιτίες της κρίσης για όλους σχεδόν τους οικονομολόγους που σέβονται την επιστήμη τους και τον εαυτό τους (φιλεύθεροι και μη) είναι λίγο πολύ γνωστές.

Η σταδιακή επικράτηση και εξάπλωση της παγκοσμιοποίησης με οδηγό το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης οδήγησε τόσο στην διόγκωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος όσο και της ρευστότητας (κυρίως στην Κεντρική Ευρώπη, Ασία, Μέση Ανατολή).

Η κρίση ήταν αναμενόμενη και πυροδοτήθηκε από το θανατηφόρο συνδυασμό αυτών των δύο παραγόντων, δηλαδή της πλήρους απελευθέρωσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος (απόλυτη απορρύθμιση των αγορών κυρίως στις ΗΠΑ) και της υπερβολικής αυτής ρευστότητας (η οποία λόγω κατάφορης απληστίας έψαχνε απεγνωσμένα επενδυτικές διεξόδους).

Οι παραπάνω παράγοντες αποτελούν τη φυσική κατάληξη των νεοφιλελεύθερων πολιτικών τόσο στις ΗΠΑ όσο και στα Ευρωπαϊκά Κράτη.

Ο μηχανισμός της κρίσης οδήγησε σε μια όλο και αυξανόμενη ανισότητα στην κατανομή του εισοδήματος. Αυτή η ανισότητα με τη σειρά της οδήγησε σε μείωση της συνολικής ζήτησης, η οποία εκδηλώθηκε με διάφορους τρόπους.

Στις ΗΠΑ αυτή η μείωση τη ζήτησης συνεχίζει να κρύβεται πίσω από την αύξηση του ιδιωτικού και του δημόσιου χρέους. Παράλληλα στην Ευρώπη, το υψηλό κόστος δανεισμού, καθώς και η αδράνεια μακροοικονομικής πολιτικής δεν επέτρεψαν τη διατήρηση ενός επαρκούς επιπέδου συνολικής ζήτησης. Η ανάπτυξη των Ηνωμένων Πολιτειών χρηματοδοτήθηκε από τις υψηλές ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις και σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από άλλες οικονομίες άλλων χωρών (χώρες πετρελαιοπαραγωγής, Ανατολική Ασία).

Εν κατακλείδι η κρίση όξυνε κατά το μέγιστο τις ανισότητες, θέτοντας έτσι τις βάσεις για μια περαιτέρω εξασθένιση και κατάρρευση της συνολικής οικονομικής εικόνας του πλανήτη.

Οι ίδιοι οικονομολόγοι συμφωνούν στο ότι για να επιστρέψουμε σε μια πιο ισορροπημένη ανάπτυξη, τόσο σε εθνική όσο και σε παγκόσμια κλίμακα, θα πρέπει να αναστραφεί η τάση των τελευταίων τριών δεκαετιών, και να αρχίσουν να μειώνονται οι ανισότητες. Αυτό βραχυπρόθεσμα μπορεί να επιτευχθεί με πολιτικές επεμβάσεις σε διάφορα επίπεδα.

Θα πρέπει τα κράτη να επιστρέψουν σε ένα προοδευτικό φορολογικό σύστημα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα πρέπει να γίνει ένας πραγματικός συντονισμός των φορολογικών πολιτικών με στόχο την αποφυγή του φορολογικού ανταγωνισμού και του κοινωνικού ντάμπινγκ, (Εκμετάλλευση του χαμηλότερου κόστους εργασίας σε μια χώρα - λόγω μειωμένων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης - με σκοπό την προσέλκυση σε αυτήν επιχειρηματικών δραστηριοτήτων εις βάρος άλλων χωρών) που συχνά λαμβάνουν τη μορφή μεγάλων φορολογικών μειώσεων για τα πολύ υψηλά εισοδήματα και τα κέρδη του κεφαλαίου.

Τα κράτη θα πρέπει επίσης να επιστρέψουν στην ανάπτυξη και εξασφάλιση του κοινωνικού κράτους, με ιδιαίτερη έμφαση στα δίκτυα κοινωνικής πρόνοιας. Τα κράτη θα πρέπει να εστιάσουν στην παροχή δημόσιων αγαθών υψηλής ποιότητας, ιδίως σε εκείνα όπως η εκπαίδευση και η υγεία. Στο σύνολό τους, τα μέτρα αυτά θα μειώσουν τόσο την ανισότητα στα εισοδήματα όσο και στην κατανάλωση, θα σταθεροποιήσουν τον οικονομικό κύκλο και θα επιτρέψουν μια ανάπτυξη, με ρυθμούς ίσως λιγότερο υψηλούς, αλλά σίγουρα πιο βιώσιμη και δίκαιη.

Και ενώ το ζητούμενο θα έπρεπε να είναι ένα προοδευτικό και δίκαιο φορολογικό σύστημα, η ελληνική κυβέρνηση εκτός από τις οριζόντιες περικοπές μισθών και συντάξεων και την επίθεση στην ακίνητη περιουσία προχώρησε και στη φορολόγηση 26% από το πρώτο ευρώ των ελευθέρων επαγγελματιών. Ενώ παράλληλα φρόντισε για μεγάλες άμεσες και έμμεσες μειώσεις στην φορολόγηση των πολύ υψηλών εισοδημάτων και του κεφαλαίου, στην αδιαφανή αποφυγή φορολόγησής τους και στην ασυλία τους από κάθε είδους παράνομη οικονομική δράση.

Την ίδια στιγμή πολυάριθμες εγχώριες και ξένες φωνές προειδοποιούν ότι στην Ελλάδα οι αδιάκριτες περικοπές στον τομέα της υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών σήμερα οδηγούν σε καθυστερημένη ανίχνευση των ασθενειών και σε υψηλότερο μακροπρόθεσμο κόστος για την αντιμετώπισή τους. Όμως, δυστυχώς, μέχρι σήμερα ούτε η ελληνική κυβέρνηση ούτε η ΕΕ ανταποκρίθηκε σε αυτές τις φωνές. Ο Ελληνικός πληθυσμός έχει αφεθεί στην τύχη του και το μελλοντικό κόστος αυτής της κρατικής αμέλειας θα είναι τεράστιο. Πολλοί θεωρούν ότι, εάν συνεχιστεί το νεοφιλελεύθερο αυτό σκεπτικό, σύντομα θα έρθει ο ιδιωτικός τομέας υγείας να αντικαταστήσει τον δημόσιο υπό συνθήκες έκτακτης ανάγκης και έτσι θα καθορίσει αυθαίρετα (χωρίς κοινωνικά κριτήρια) τόσο το κόστος όσο και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγειάς.

Επιπροσθέτως η ελληνική κυβέρνηση με τις πλάτες της ΕΕ ξεκίνησε μια επιδρομή ιδιωτικοποιήσεων, εκποιήσεων και ξεπουλήματος δημόσιας περιουσίας υψηλής αξίας. Δημόσιας περιουσίας και κοινωνικών αγαθών πάνω στα οποία θα έπρεπε ακριβώς να στηρίζει τα αναπτυξιακά της σχέδια μέσω εστιασμένων δημόσιων επενδύσεων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην παιδεία και στην εκπαίδευση.

Τα κυβερνητικά στελέχη μαζί με τα συστημικά μέσα μαζικής ενημέρωσης κάνουν μια υπερπροσπάθεια να αμβλύνουν το μέγεθος αυτής της σύγχρονης ελληνικής τραγωδίας στα μάτια των πολιτών και με την παραπληροφόρηση να διατηρήσουν μια ισορροπία την οποία συχνά ονομάζουν πρωτογενές πλεόνασμα, success story ή σταθερότητα. Και όλα αυτά ενώ το έλλειμα δημοκρατίας είναι καταφανές, ακόμη και στα μάτια των ξένων, το ελληνικό χρέος με τους συνεχόμενους δανεισμούς συνεχίζει να αυξάνεται, υποθηκεύοντας αιωνίως το μέλλον των Ελλήνων.

Η τραγική ειρωνεία συντίθεται από το εξής απλό γεγονός: Ενώ αυτές οι πολιτικές είναι γνωστό τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό ότι οδηγούν σε απόλυτη αδυναμία ανάπτυξης και εξόδου από την κρίση…η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να τις προωθεί με μανία.

Όσοι ακόμη πιστεύουν λοιπόν ότι αυτή η κυβέρνηση προσπαθεί να βγάλει τη χώρα από το τέλμα καλά θα κάνουν να αναθεωρήσουν. Αυτή η κυβέρνηση εκτελεί με μαθηματική ακρίβεια τα ίδια λάθη και στο σημείο αυτό αρμόζει και ο λατινικός τίτλος του κειμένου…